“Tish yuvaman — dam olaman, ovqatlanaman — yana yotaman. Do‘stlar bilan ko‘rishsam, taymer qo‘yaman: 20 daqiqa. Chunki bundan ortig‘iga kuchim yetmaydi”, — deydi “DW” nashri bilan suhbatda bo‘lgan bemor.
Germaniyada 600 mingdan ortiq kishi bugungi kunda surunkali charchoq sindromi(ME/CFS — miialgik ensefalomielit ya’ni surunkali charchoq sindromi) bilan yashamoqda. Bu haqda Nemis ME/CFS jamiyati xabar bermoqda.
Surunkali charchoq sindromi bilan kasallanganlar dam olishdan so‘ng ham o‘zini holdan toygan his qiladi. Bemorlar uyqu buzilishi, diqqatni jamlay olmaslik va qon aylanishi muammolariga duch keladi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) bu kasallikni 1969-yildan buyon nevrologik kasallik sifatida tasniflab keladi.
Pandemiyagacha bu sindrom butun dunyo bo‘yicha 17 million kishida, Germaniyada esa 250 ming nafar odamda kuzatilgan. COVID-19 pandemiyasidan keyin esa bu ko‘rsatkich deyarli ikki baravarga oshdi:
2023-yilga kelib Germaniyada 620 ming bemor qayd etildi. Mutaxassislar bu kasallik ayollarda erkaklarga qaraganda uch baravar ko‘proq uchrashini ta’kidlamoqda.
Kasallik bilan yashayotgan Larisaning aytishicha, u har bir kunini “jang” deb ataydi — va bu janglarda doimiy ravishda mag‘lub bo‘ladi.
“Men hech narsa his qilmayman. Shunchaki yotaman. Boshqa hech narsaga qurbim yetmaydi”, — deydi u.
Bugungi kungacha ME/CFS sindromining sabablari bilan kurashuvchi maxsus davolash usuli mavjud emas. Davolash faqatgina simptomlarni yengillashtirishga qaratilgan: bu og‘riq, uyqusizlik, qon aylanishi buzilishi yoki xavotirli holatlar bo‘lishi mumkin.
