Оқ уй апрель ойи бошида эълон қилинган сулҳни Эрон билан урушнинг якунланиши сифатида баҳоламоқда.
AP хабар беришича АҚШда Трамп маъмурияти Эрон билан боғлиқ ҳарбий ҳаракатлар 60 кунлик қонунчилик муддати тугашидан олдинроқ якунланганини маълум қилди. Бу ҳақда Zamon.uz маълум қилди.
Маълум қилинишича, Оқ уй апрель ойи бошида эълон қилинган сулҳни урушнинг амалда тугаши сифатида баҳоламоқда. Ушбу ёндашув маъмуриятга Конгрессдан расмий рухсат олиш талабини четлаб ўтиш имконини бериши мумкин.
АҚШ мудофаа вазири Пет Ҳегсет Сенатдаги чиқишида сулҳ урушни “тўхтатиб қўйгани”ни таъкидлаган. Шу асосда маъмурият 1973 йилда қабул қилинган уруш бўйича резолюция доирасида белгиланган 60 кунлик муддат ҳали қўлланилмаганини илгари сурмоқда.
Мазкур резолюцияга кўра, АҚШ президенти Доналд Трамп хорижга қўшин юбориш ва ҳарбий ҳаракатларни бошлашдан олдин Конгресс билан маслаҳатлашиши шарт. Конгресс розилигисиз қуролли кучлардан фойдаланиш эса 60 кун билан чекланади ва ушбу ҳужжат федерал қонун мақомига эга.
Маъмуриятдаги юқори лавозимли манбага кўра, “28 февралда бошланган ҳарбий ҳаракатлар якунланган” деб ҳисобланади. У шунингдек, 7 апрелдан бошланган икки ҳафталик сулҳдан буён АҚШ ва Эрон ўртасида отишмалар бўлмаганини айтган.
Бироқ, вазият тўлиқ барқарорлашмаган. Эрон Ҳормуз бўғози устидан назоратни сақлаб қолмоқда, АҚШ ҳарбий-денгиз кучлари эса Эрон нефть танкерларининг денгизга чиқишини чеклаш мақсадида блокада ўрнатган.
Маълум қилинишича, 60 кунлик муддат 1 май куни тугайди. Reuters агентлигига кўра, ушбу муддат тугагач, президент учта вариантдан бирини танлаши лозим: ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш, қўшинларни олиб чиқиш учун қўшимча 30 кунлик муддат сўраш ёки операцияларни давом эттириш учун Конгрессдан расмий рухсат олиш.
Демократлар маъмуриятдан Эронга қарши операция бўйича расмий рухсат олишни талаб қилмоқда. Айрим республикачилар ҳам қисқа муддатли ҳаракатларни қўллаб-қувватлаган бўлса-да, узоқ давом этувчи операциялар учун Конгресс иштирокини зарур деб ҳисобламоқда ва улардан баъзилари урушни давом эттиришни қўллаб-қувватламаслигини очиқ билдирган.
Трампнинг биринчи президентлик даврида Миллий хавфсизлик кенгашида Эроннинг оммавий қирғин қуролларига қарши кураш бўйича директор бўлиб ишлаган Ричард Голдберг маъмуриятга янги операция форматига ўтишни тавсия қилган. Унинг фикрича, “Epic Passage” деб номланиши мумкин бўлган янги миссия аввалги “Epic Fury” операциясининг давоми сифатида, ўзини ўзи ҳимоя қилишга қаратилган бўлиб, Ҳормуз бўғозида эркин ҳаракатни тиклашни мақсад қилади.
Мейн штати сенатори Сюзан Коллинс “бу муддат тавсия эмас, балки мажбурият” эканини таъкидлаб, Конгресс розилигисиз ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш ташаббусини қўллаб-қувватлади. Унинг сўзларига кўра, кейинги қадамлар аниқ мақсад ва стратегияга эга бўлиши шарт.
Экспертлар эса маъмуриятнинг ҳуқуқий талқинини шубҳа остига олмоқда. Хусусан, Сенатда бу масалани кўтарган сенатор Тим Кейн мазкур ёндашувни “илгари учрамаган ва ҳуқуқий асосга эга эмас” деб баҳолаган.
