Nitsada bo‘lib o‘tayotgan BMTning okeanlar bo‘yicha konferensiyasida 33 ta davlat chuqur suv osti qazilmalarini olib borishga vaqtinchalik moratoriy joriy etishni qo‘llab-quvvatladi. Ular bu orqali global okeanlar va dengiz tubidagi kam o‘rganilgan biologik xilma-xillikni himoya qilishni maqsad qilganini bildirdi.
“Dengiz tubi – hali to‘liq o‘rganilmagan hayvonot olamining uyi hisoblanadi va asrashimiz shart”, — deyiladi sammitda qabul qilingan rasmiy bayonotda.
Hujjatda xalqaro suv hududlaridagi foydali qazilmalar “butun insoniyatning umumiy merosi” sifatida ta’riflanadi. Uni tijorat maqsadida qazib olish esa xalqaro huquqni buzish deb hisoblanadi. Ushbu pozitsiya orqali ko‘plab davlatlar, jumladan Germaniya va Fransiya, AQSH siyosatiga norozilik bildirib o‘tdi.
Ma’lumot uchun, 2024 yil aprel oyida AQSH sobiq prezidenti Donald Tramp Amerika hududiy suvlarida, shuningdek xalqaro suv hududlarida nikel va kobalt kabi metallarni qazib olishga ruxsat bergan edi.
Bu borada Fransiya chuqur suv konlarini qazib olishga to‘liq taqiq joriy etishni yoqlayotgan bo‘lsa, Germaniya uni vaqtincha to‘xtatishni taklif qilmoqda.
Konferensiyada 130 dan ortiq davlat vakillari global okeanlar uchun tahdid solayotgan muammolar — suv haroratining ortishi, kimyoviy tarkibdagi o‘zgarishlar va plastik ifloslanish — bo‘yicha choralar muhokamasiga kirishgan.
E’tiborlisi, AQSH ushbu muhim sammitga hukumat darajasidagi delegatsiya yubormagan.
Bu chaqiriq xalqaro hamjamiyat tomonidan tabiatni tijorat manfaatlaridan ustun qo‘yish istagining yana bir isboti sifatida baholanmoqda.
