Kaspiy mintaqasidagi geosiyosiy vaziyat keskin o‘zgarib bormoqda. Bu hudud endi nafaqat iqtisodiy manfaatlar, balki katta diplomatik tortishuvlar maydoniga aylangan. Rossiya o‘z pozitsiyalarini boy berar ekan, sobiq ittifoqdoshlariga emas, balki Tehronga tayanishga urinmoqda.
“Central Asia” ning xabar berishicha, Rossiya Eronga tayanish orqali Kaspiyda yangi ittifoqlarga qarshi chora ko‘rmoqchi – xususan, Ozarbayjon, Qozog‘iston, Turkmaniston va Turkiya kabi davlatlarning harbiy-siyosiy yaqinlashuvi Kremlni tashvishga solmoqda.
Shu bois Moskva Eron bilan birgalikda qator dengiz mashg‘ulotlarini tashkil etmoqda. Rasmiy bayonotlarda bu mashg‘ulotlar “qutqaruv maqsadida” o‘tkazilayotgani aytilayotgan bo‘lsa-da, ayrim tahlilchilar ularni AQSH, Isroil, hattoki Ozarbayjonga qarshi signal sifatida ko‘rmoqda.
Biroq kuzatuvchilar Rossiyaning bu harakatlarini zaiflik alomati sifatida baholamoqda. Gap shundaki, Rossiya yaqinda Isroil tomonidan Eron yadroviy infratuzilmasiga qilingan hujumda Tehronni na siyosiy, na harbiy jihatdan himoya qildi. Bu esa Eronda Moskvaga nisbatan ishonchsizlikni kuchaytirdi.
Ayni damda Eron Rossiyani emas, balki Markaziy Osiyo davlatlari va Turkiyani – tranzit va energetik hamkor sifatida ko‘ra boshladi. Tehronning o‘zi ham ko‘p yo‘nalishli tashqi siyosat olib bormoqda va Rossiyaning Kaspiydagi ta’sirini tiklash emas, balki o‘z mavqeini mustahkamlashni ko‘zlamoqda.
Moskva Kaspiyda nazoratni boy berayotganini his qilmoqda. Eron esa Rossiyaning bu qo‘rquvlaridan foydalangan holda, o‘z o‘yinini davom ettirmoqda.
