8 декабрь куни Бирлашган Миллатлар Ташкилоти глобал гуманитар эҳтиёжлар рекорд даражада ошган бир пайтда ёрдам маблағлари кескин камайгани ҳақида маълум қилди. БМТ бу йил кутганидан анча кам — 2026 йил учун 23 миллиард доллар сўрашга мажбур бўлди. Reuters хабарига кўра, бунга АҚШ президенти Доналд Трамп ва бошқа йирик донорларнинг кескин қисқартиришлари сабаб бўлган.
23 миллиард долларлик сўров БМТни ўн миллионлаб муҳтожларга ёрдамни тўхтатишга мажбур қилмоқда — ташкилот энди фақат ҳаёти бевосита хавф остида қолган инсонларни устувор деб белгиламоқда.
“Биз ҳаддан ташқари босимдамиз. Молиявий таъминот етарли эмас, доимий ҳужум остидамиз. Гўё олов сари кетаётган тез ёрдам машинасимиз, аммо бакда ёқилғи тугаяпти”, — деди БМТнинг гуманитар ёрдам бўйича раҳбари Том Флетчер.
Ўтган йили БМТ 2025 йил учун 47 миллиард доллар сўраган, бироқ Трамп маъмуриятининг ва Германиянинг қисқартиришлари туфайли бу рақам кескин камайган. Ноябрь ҳолатига кўра, БМТ бор-йўғи 12 миллиард доллар олган — бу сўнгги 10 йилдаги энг паст кўрсаткич.
2026 йилги режа бўйича 87 миллион киши устувор тоифа сифатида белгиланган, бироқ умумий эҳтиёж 330 миллиондан ортиқ одамни қамраб олади. Маблағ бўлганда БМТ 33 миллиард долларга 135 миллион кишига ёрдам бера оларди.
Янги бюджетнинг 4 миллиард доллари Фаластин ҳудудларига, айниқса урушдан вайрон бўлган Ғазога йўналтирилади. Иккинчи йирик пакет Суданга, кейингиси эса Сурияга мўлжалланган.
Флетчернинг айтишича, дунё очарчилик, касаллик ва зўравонликлар кучайиши хавфи билан жуда қўрқинчли сценарийга яқинлашмоқда. Гуманитар агентликлар эса асосан Ғарб давлатларининг ихтиёрий бадалларига таянади.
АҚШ ҳали ҳам энг йирик донор бўлиб қолаётган бўлса-да, унинг улуши сўнгги йилларда учдан бир қисмдан 15,6 фоизгача камайган.
