Халқ орасида “сариқ касаллиги” деб номланувчи вирусли гепатит ўткир юқумли хасталик ҳисобланади.
ССВ матбуот хизмати касалликнинг турлари ва хавфлари ҳақида мутахассис жавобини берди.
Тошкент шаҳар 1-сон юқумли касалликлар клиник шифохонаси бош шифокори Гулноза Қурбоновага кўра, гепатит юқумли хасталик бўлиб, унинг асосан А, В, С, Д, Е турлари бор. Касаллик клиник кечиши ва асоратлари билан бир-биридан фарқ қилади. Юртимизда эса унинг A, B, C турлари кўп учрайди.
Мисол учун, гепатит А вируси тоза ювилмаган қўллар сабабли юқади ва асосан болалар ўртасида тарқалади. Шу боис бу хасталикнинг яна бир номи “ифлос қўллар касаллиги” ҳам дейилади. Вирус, асосан, кирланган сув, таом, яхши ювилмаган идиш ҳамда бемор билан мулоқотда бўлиш орқали юқиши мумкин.
Шунингдек, гепатит В ушбу хасталик турлари орасида энг хавфлиси бўлиб, ҳар йили дунёда минглаб инсонлар мазкур вирус туфайли вафот этади. Касалликнинг С тури эса кўпинча жигар циррози ёки саратонга сабаб бўлувчи хавфли хасталик ҳисобланиб, уни шифокорлар “мулойим қотил” деб ҳам атайди. Боиси унинг ривожланиш даврида беморда ҳеч қандай салбий ўзгариш кузатилмайди.
Касалликнинг В, С, Д турлари, асосан, қон орқали юқади. Вирусли гепатит кўпинча ҳолсизлик, иштаҳанинг йўқолиши, ич кетиши, тана ҳароратининг кўтарилиши, кўнгил айниши, қусиш, қориннинг ўнг соҳасида оғриқ, тери ранги ва кўз ичи сариқ рангда бўлиши, пешоб рангининг ўзгариши каби симптомлар билан кечади.
Вируснинг юқиш хавфи унинг яширин, бошланғич даврлари ва сариқлик белгиларисиз кечадиган турларида юқори бўлади. Бунда бемор ўзи билмаган ҳолда яқинлари ва оила аъзоларига касалликни юқтириши мумкин.
Гепатит билан хасталанганлар тўлиқ ва ўз вақтида даволанмаганда сурункали гепатит ва жигар циррози каби оғир асоратлар юзага келади. Шу боис юқоридаги белгилар кузатилганда дарҳол шифокорга мурожаат қилиш лозим.
Хасталикка чалинмаслик учун, энг аввало, соғлом турмуш тарзига риоя этиш зарур. Қолаверса, шахсий гигиена қоидаларига, озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш ва сақлаш жараёнларида санитария-эпидемиологик қоидаларга амал қилиш лозим. Шунингдек, гепатит ҳаво орқали юқиш хусусиятига эга эканини инобатга олиб, шифокорлар ундан ҳимояланишнинг энг самарали усули сифатида эмланишни тавсия этади.
Шу боис бугун мамлакатимизда Миллий эмлаш календарига асосан касалликнинг В турига қарши бепул эмлаш ишлари йўлга қўйилган.
