“Ўзэкспомарказ”да геология, ёқилғи-энергетика, кимё, нефть-кимё ва металлургия саноати комплексининг тармоқ саноат ярмаркаси доирасида “Ўзбеккўмир” акциядорлик жамиятининг фаолиятига бағишланган тақдимот ўтказилди.
Бугун мамлакатимизда аниқланган кўмир захиралари 1,8 миллиард тоннадан зиёдни ташкил этади.
Бугуни кунда “Ўзбеккўмир” акциядорлик жамияти томонидан Ангрендаги кўмир кони ва Сурхондарё вилоятидаги Шарғун ва Бойсун кўмир конларида кўмир қазиб олиш ишлари олиб борилмоқда. Ушбу конлардан йилига 4,5 миллион тонна қаттиқ ёқилғи қазиб олиниб, маҳсулотнинг 85 фоизи электр энергияси ишлаб чиқарувчи корхоналарга етказиб берилмоқда. Шунингдек, саноат корхоналари, ижтимоий ва коммунал соҳа, аҳолининг кўмирга бўлган эҳтиёжи қондирилмоқда, дея хабар беради ЎзА.
«Ўзбеккўмир» акциядорлик жамиятидан маълум қилишларича, 2012-2018 йилларга мўлжалланган кўмир қазиб олиш ва сотиш ҳажмини оширишда ишлаб чиқаришни модернизация қилиш, техник ва технологик янгилаш бўйича дастур муҳим аҳамият касб этади. Дастурга мувофиқ 2018 йилгача кўмир қазиб олиш ҳажмини 2,5 марта ошириш кўзда тутилган.
«Ўзбеккўмир» акциядорлик жамиятининг инвестициявий фаолияти давлатимиз раҳбарининг 2014 йил 17 ноябрдаги 2015 йилга мўлжалланган инвестициявий дастур тўғрисидаги қарори ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил 6 июндаги «2013-2018 йиллар даврида кўмир саноати корхоналарини модернизациялаш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш ҳамда уни мувозанатли ривожлантириш дастурини тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори билан белгиланган бўлиб, ушбу ҳужжатларга мувофиқ олтита инвестициявий лойиҳани амалга ошириш режалаштирилган.
Ушбу лойиҳалар ишлаб чиқариш ҳажмининг ортишига, тармоқдаги маънан ва жисмонан эскирган техника воситаларини янгилари билан алмаштириш, жамият ишлаб чиқариш қувватини ошириш ҳамда маълумотларни узатиш бўйича корпоратив тармоқ ва марказлаштирилган диспетчерлик назоратига эга автоматлаштирилган ахборот тизимини жорий этиш имконини беради. Жумладан, 2015-2018 йилларга мўлжалланган «Шарғункўмир» конини модернизация қилиш лойиҳасининг ҳаётга татбиқ этилиши натижасида ишлаб чиқариш қуввати йилига 900 минг тоннагача етказилади.
Аҳоли ўртасида кўмирга бўлган эҳтиёжни тўлиқ ва узлуксиз қондириш мақсадида ҳудудий дистрибютерлик марказлари фаолияти йўлга қўйилди. Бугунги кунда Қорақалпоғистон Республикаси ва барча вилоятларда ташкил этилган шундай марказларда фойдаланишда қулай ва ихчам кўмир брикетлари ишлаб чиқарадиган корхоналар ташкил этилаётгани аҳоли эҳтиёжларини қондиришда катта аҳамият касб этмоқда.
Янги ишлаб чиқариш объектларини ишга тушириш, бошқарув тизимини ривожлантириш, кўмир қазиб олиш ва технологик транспортни такомиллаштириш, ёқилғи-энергетика ресурсларидан оқилона фойдаланишда импорт ўрнини босадиган маҳсулотларни ишлаб чиқариш муҳим ўрин тутмоқда.
Ҳозирги кунда кўмир қазиб олувчи корхоналарнинг талабидан келиб чиқиб, маҳаллийлаштириш дастурига мувофиқ тоғ транспорти, тоғ-кон ускуналари учун эҳтиёт қисмлар ва металл конструкциялари ишлаб чиқариш бўйича изланишлар олиб борилмоқда. Сўнгги йилларда бу борада бирмунча ижобий натижаларга эришилди. Хусусан, 2012 йилда 175 турдаги эҳтиёт қисмлар, металл конструкцияларни ишлаб чиқариш маҳаллийлаштирилган бўлса, жорий йилда бу кўрсаткич 208 тани ташкил этиб, маҳаллийлаштирилган маҳсулотларни тайёрлаш ва сотиш ҳажми қарийб 1,5 миллиард сўмга етди.
Соҳа корхоналари ўртасида саноат кооперацияси муносабатлари ҳам тобора ривожланмоқда. Агар 2007 йилда 8 корхона билан 1 миллиард 128 миллион сўмлик шу турдаги шартнома имзоланган бўлса, 2015 йилда маҳаллий корхоналар билан 27,4 миллиард сўмлик кооперация битимлари тузилди. Бу тармоқда импорт ҳажмининг қисқариб боришига хизмат қилмоқда.
Кўмир қазиб олиш жараёнида қазилмаларни очиб олиш усулининг ривожланиши йўл-йўлакай учрайдиган бошқа фойдали қазилмалар, жумладан, чиннигил, оҳактош, шағалли тошқотишма сингари қурилиш хомашёларининг улкан захиралари мавжудлигини кўрсатмоқда. Ушбу хомашёни қурилиш саноати корхоналари билан ҳамкорликда ўзлаштириш «Ўзбеккўмир» акциядорлик жамиятининг истиқболли режаларидан ҳисобланади.
