Хитой олимлари ядро синтези асосида ишлайдиган ва “сунъий қуёш” номи билан танилган энергия лойиҳасини 2027 йилгача ишга туширишни мақсад қилмоқда. Ушбу лойиҳа — Burning Plasma Experimental Superconducting Tokamak (БЕСТ) — мамлакатнинг узоқ йиллардан бери олиб борилаётган ядро синтези бўйича тадқиқотларининг кейинги босқичи ҳисобланади. Бу ҳақда “Zamon.uz” нашри хабар берди.
Маълум қилинишича, лойиҳа орқали Қуёшнинг ички қатламларда амалга ошадиган табиий энергия жараёнини ер шароитида такрорлаш кўзда тутилган. Бу жараён, назарий жиҳатдан, чексиз ва тоза энергия олиш имконини беради. 2025 йилда Хитойнинг Хефей шаҳридаги Experimental Advanced Superconducting Tokamak (ЭАСТ) қурилмаси 1000 секунддан ортиқ вақт давомида плазмани юқори ҳароратда барқарор ушлаб туришга эришган. Мутахассислар буни муҳим илмий ютуқ сифатида баҳолаган.
Шунга қарамай, экспертлар ядро синтезини амалий энергия манбаига айлантириш ҳали эрта эканини қайд этмоқда. Чунки ҳозирча бу технология ўзидан сарфланганидан кўпроқ энергия ишлаб чиқаришни таъминлай оладиган даражага етмаган. Жараённинг барқарорлиги, материалларнинг чидамлилиги ва амалий саноат қўлланмасига мослаштириш каби муаммолар ҳамон долзарблигича қолмоқда.
Агар Хитой 2027 йилга мўлжалланган режани муваффақиятли амалга ошира олса, бу энергетика соҳасида жаҳон миқёсида катта ўзгаришларга олиб келиши мумкин.
