Navbatdagi “Chuv tushdi” loyihasida xonadalar Farhod va Shiringa tuzoq qo`ydik. Ularni “Tegirmon” kafesiga intervyu olish bahonasida taklif qilib, muzqaymoqni paqqos tushirib suhbatga kirishdik.
Mohichehra: — Ilk marotaba yakkaxon konsert dasturini taqdim etyapsizlar, balki jonli ijroda kuylab hammani lol qoldirsangiz bo`larmidi...
Shirin: — Birinchidan, Istiqlol san`at saroyida ilk marotaba konsert dasturimizni taqdim etayotganimizning o`zi katta gap. Qolaversa, jonli ijroda konsert berish biz uchun qiyin ish emas. Bu borada etarli tajribamiz bor. O`zimizga ishonamiz...
Farhod: — To`g`ri, biz uchun jonli ijroda qo`shiq aytish muammo emas. Masalan, biz to`y xizmatlarida ham deyarli jonli ijroda kuylaymiz.
Mohichehra: — Unda muammo nimada?
Shirin: — Kosertda jonli ijroda kuylash bilan to`yda jonli kuylashning farqi bor. Masalan, to`ydagi tinglovchilar asosan sho`x qo`shiqlarni tinglab, ko`proq raqsga, o`yin-kulguga beriladi. Konsertda esa qo`shiq tinglash barobarida, qanday kuylayapsiz, o`zingizni qanday tutyapsiz, hammasiga e`tibor berishadi.
Farhod: — Ikkinchi tomoni o`zimizning sozandalar guruhi, cholg`u asboblari, texnikamiz bilan ijod qilib o`rganganmiz. Keng amrovli ijod qilish esa biz uchun bir oz qiyinchilik tug`diradi. Lekin men bu bilan Istiqlol san`at saroyining texnikasi jonli ijro uchun foydalanishga yaroqsiz, demoqchi emasman. Shunchaki, biz o`zimiz hali bunga tayyor emasmiz. Birinchi marotaba konsert berayotganimiz uchun xatoga yo`l qo`yishga haqqimiz yo`q...
Shu mahal narigi stolda o`tirib, xonandalarga qarab-qarab qo`yayotgan bir “muxlis” botinmaygina yonimizga keldi. Salom-alik qilgach:
— Kechirasizlar... Shirin sizni rosa hurmat qilaman. Maylimi, siz bilan bir rasmga tushib olsam?
Shirin hammaga bir-bir qarab oldi. Xonandalarning ma`muri Iskandarning enasasi qotdi.
Iskandar: — Akajon, ko`ryapsiz, biz suhbatlashyapmiz. Suhbat tugasin, keyin bemalol rasmga tushaverasiz, maylimi?
Muxlis osonlikcha taslim bo`lmaydiganlardan ekan, gapida turib oldi. Iskandar muxlisni mast deb o`yladi shekilli:
— Aka, yuring sizda gapim bor, — deya qo`lidan tutib, nariga olib ketdi. Allanimlarani muhokama qilib olishganidan so`ng, Iskandar uni joyigi o`tirg`izib, qaytib keldi:
- Qani, suhbatni davom ettiramizmi?...
Ko`p o`tmay muxlis yana qaytib keldi: — Shirin, yo`q demang, suratga tushib olaylik. Hozir shoshib turibman, ketishim kerak, keyin sizni yana qachon ko`raman?
Iskandar: — E, aka gapga tushunasizmi yo`qmi? Suhbat tugasin, keyin men o`zim sizni suratga olib qo`yaman.
Shirin: (muxlisdan tezroq qutulish uchun o`rnidan turdi) — Mayli, suratga tusha qolaylik, keyin davom ettiramiz.
Muxlis (fotomuxbirga qarab): Aka, bizni rasmga olib qo`ying.
Fotomuxbir: — Men suratkash emasman. Suratni sizga chiqarib berolmayman.
Shunda muxlis cho`ntagidan qo`l telefonini olib, o`zi bilan Shirinni suratga olmoqchi bo`ldi va xonandaga yaqin turib oldi. Muxlisning bu qilig`idan Iskandarning jahli chiqib muxlisning qo`lidan telefonini tortib olib o`zi suratga ola boshladi.
Muxlis Shirin bilan bir necha marta suratga tushgach: — Unchalik o`xshamapti-da, yana bir marta yaqinroqdan rasmga tushsak maylimi?..
Shirin (qo`llarini sikitib): — Yo`q-yo`q, bunaqasi ketmaydi. Bo`ldi etadi. Uzr...
Iskandar (toqati toq bo`lib, muxlisni torqilab, itarib, nariga olib ketdi): — Yaxshi gapga ko`nmas ekansiz, qani buyoqqa yuringchi, siz bilan yaxshilab rasmga tushamiz hozir.
Muxlis Iskandarning qo`lini siltab yubordi. Iskandar jahlini bosa olmay muxlisning yuziga engilgina musht tushirdi. Farhod bo`layotgan voqealarni jimgina kuzatardi. U Shirinni na muxlisdan himoya qildi va na kelib janjalni bosdi. Qo`riqchilariga qo`ng`iroq qildi shekilli, bir zumda qo`riqchilarni boshlab prodyuser Bobur Bobomurod etib keldi. Ular “meni eshitinglar” deyotgan muxlisning gapiga quloq solmay uni ko`chaga olib chiqishga urinishardi.
Bobur Bobomurod (muxlisga qarab) — Menga qara, sen kimsan o`zi, qaerdansan? (qo`riqchilariga qarab) — Hujjatlarini olib qo`yinglar!
Ikki qo`riqchi muxlisni tortqilab, siltagani sabab uning tobi qochib qoldi.
Mohichehra: — Voy, muxlisga yordam beringlar, qarang, mazzasi qochdi-yov... (Mohichehra suhbatni ham “unutib”, unga yordamga shoshildi). — Suv olib kelinglar.
Farhod va Shirinning qo`riqchilari birortasi ham yordamga shoshilmadi. Aksincha, ular muxlisga eb qo`ygudek qarab turishardi. Muxlis esa yuragini changallagancha “suv beringlar”, derdi.
Mohichehra: (hech biri yordam beravermagach) — Farhod, bu yoqqa keling, yordamlashib yuboring. Bu kishini mashinaga o`tkazib, kasalxonga olib borish kerak, ahvoli og`irlashyapti.
Qo`riqchilar shu gapdan so`ng ham o`rnidan qo`zg`almadi.
Shirin: — Farhod bormaydi... Farhod bormaysan, joyinga o`tir...
Farhod indamay joyiga o`tirdi. Mohichehraning iltimosiga ko`ra kafe ishchilaridan biri suv olib keldi. Muxlisning sherigi do`stiga suv ichirdi, Mohichehra esa “Tez yordam” xizmatiga qo`ng`iroq qila boshladi. Suhbat chala bo`lib qolganiga jahli chiqqan qo`riqchilardan biri yana muxlisga yopishdi va uni sudrab, ko`chaga olib chiqa boshladi:
— Bu mast, bunga yordam kerak emas! Qani, buyoqqa yur.
Muxlis sherigi: Qo`yvoring uni, nima qilyapsiz? Axir yuragining mazasi yo`q...
Qo`riqchi: Yuragining mazzasi bo`lmasa ichmasin edi!
Muxlis sherigi: Nima ichipti? Ko`rmayapsizmi choy ichib o`tiribmizku! Bitta rsam tushaman deganga shunchami...
Mohichehra (qo`riqchiga qarab): Shoshmang, siz kimsiz? Qaerdan kelib qoldingiz? Qo`yib yuboring uni.
Qo`riqchilar gapga quloq solmay, muxlisni sudrab kafe darvozasiga olib chiqishdi. Muxlisning ahvoli yanada og`irlashdi. Mohichehra “Tez yordam” bilan bog`langach, muxlisning yoshini, otini so`rab, “Tez yordam” navbatchisiga manzilni tushuntira boshladi.
Iskandar: Mohichehra, siz suhbatni davom ettiravering. Buyog`ini o`zimiz hal qilamiz...
Mohichehra: Bo`ldi, bu janjal allaqachon muharririmizning qulog`iga etib boribdi. Suhbatni tahririyatning o`zida davom ettirarkanmiz. Ketdik bu erdan...
Shirin: To`xtang, muzqaymoq juda shirin ekan, eb olaylik. Siz ham o`tiring...
Mohichehra: U yoqda muxlisingizning yuragi xuruj qilib turipti. Uni “Tez yordam”ga topshirish kerak, hali suhbatni ham davom ettirishimiz lozim. Shu paytda muzqaymoq o`tadimi?
Shirin muzqaymoqni eb olganidan so`ng Farhod bilan birga ko`chaga chiqishdi:
Shirin: (mashinasiga o`tirar ekan muxlisga achinib qarab) — Iskandar aka, bekor unga qo`l ko`tardingiz. U menga hech narsa qilgani yo`q-ku? Shunchaki suratga tushmoqchi edi xolos.
Shu mahal muxlis cho`ntagini kovlab bir qog`ozni oldi-da Shirin o`tirgan mashinaga yaqinlashib eshigini ochdi. Shunda qo`riqchilardan biri yana yugurib kelib, muxlisni turtib mashina eshigi yonida turib oldi.
Muxlis buklangan qog`ozni ochib ko`rsatishga har qancha urinmasin, qo`riqchi uning yo`lini to`sib, harakat qilishga yo`l bermasdi.
Shirin: — Shoshmang, balki dastxat so`rayotgandir. Qo`yib yuboring-chi.
Qo`riqchi muxlisni qo`yib yubordi. Shunda mashina yonida turgan Farhod eshikni siltadi. Eshik qirrasi muxlisning boshiga tegdi. Boshini ushlagan muxlis Farhodga jahl bilan o`qrayib, so`ng qo`lidagi qog`ozni ochib Shiringa ko`rsatdi. Shirin qog`ozdagi “Chuv tushdi” yozuvini o`qib, qichqirib yubordi:
- Voy! Aldashibdi!..
Qo`riqchi yana muxlisning elkasidan tortdi. Ammo Shirinning qo`lidagi qog`ozni o`qigach, hayron bo`lib qotib qoldi, boyagi vajohatidan asar ham qolmadi. Atrofda hayron bo`lib turganlar ham birin-ketin qog`ozni o`qib, avvaliga ishonib-ishonmay kula boshlashdi.
Shirin (kulgudan to`xtab muxlisning peshonasini ushlab ko`rdi): — Buyoqqa keling-chi, eshik boshingizga yomon urildi. Hech narsa qilmadimi?
Qo`riqchi ancha-muncha qo`pollik qilgani uchun duv qizarib: — Obbo sen-ey, hali bizni aldadingmi? Biz ham sizlarni bir boplaylik, — deya muxlisning qo`l telefonini tortib olib mashinasiga borib o`tirib oldi. — Telefoningni bermayman!
Hamma bu hazil-ku, deyishimizga qaramay, qo`riqchi telefonni bermadi. Shunda Shirinning o`zi borib, muxlisining telefonini olib keldi.
Bobur Bobomurod, prodyuser (kulib): — Mohichehra, nimanidir ko`nglim sezdi-ya... Farhod va Shirinning gazeta o`qishga vaqti yo`q. Men esa gazetani har bir sonini o`qiyman, loyihadan ham xabarim bor. Lekin bu janjalli vaziyat hecham “Chuv tushdi”ga o`xshamadi-da.
Farhod: — Ammo boplab aldadingiz...
Mohichehra: — Farhod, shuncha gap so`z bo`ldi, siz xotirjam kuzatib o`tirdingiz-a? Shiringa ham, muxlisga ham yordam bermadingiz...
Farhod (kulib): — Shuncha qo`riqchilarimiz bor-ku, men nima qilaman aralashib?
Farhod va Shirinning jamoasi “muxlis”dan uzr so`rab, kula-kula, biz esa aktyorimiz kaltak eganidan ko`nglimiz xijil bo`lib xayrlashdik. Ushbu loyihani rejalashtirayotganimizda xonandalar “tobi qochgan muxlis”ga yordamga shoshilishsa kerak degan xayolda “Chuv tushdi” deb yozilgan qog`ozni kasalxonaga ketayotganda ko`rsatamiz deb o`ylagandek.
Lekin xonandalar ham ularning atrofidagilar ham yordamga shoshilishmadi... xullas, shunaqasi ham bo`ladi. Har doim biz o`ylagandek bo`lavermaydi.
Mohichehra EShMIRZAEVA tayyorladi
